FOSSIELEN EN MONSTER VAN LOCH NESS

Naast de vele monumenten die verscholen lagen tussen bomen en rotsen, kwamen we onderweg richting Korçë ook talloze bunkers en verlaten kalksteenovens tegen. In deze regio werd vroeger op traditionele wijze kalkhout – bijvoorbeeld tiare en ander hout – verbrand om kalk te maken voor de bouw en het aanmaken van metselpleister. Een ambacht die nog steeds in de lucht leek te hangen.

We stopten bij een van deze ruïnes. En geloof me: hoewel ze allang niet meer in gebruik zijn, hing er op sommige plekken nog altijd een lichte brandlucht. De rode aarde die hier de grond bedekte, was iets wat we nergens anders in Albanië zo opvallend zagen als hier.

Na deze onverwachte ontmoetingen met het verleden, arriveerden we uiteindelijk in Korçë een stad op slechts 19 kilometer van de Griekse grens en dicht bij Noord-Macedonië. Uiteraard konden we het niet laten even naar de grens te rijden voor een foto bij het bekende blauwe "Albania"-bord. Een kleine symbolische grensoverschrijding, gewoon voor de herinnering, want verder konden we niet rijden met onze Fiat Panda, we waren helaas dan niet meer verzekerd. En ja, die all risk hebben we hier toch echt wel nodig! 

In het centrum van Korçë doken we de indrukwekkende Resurrection of Christ Orthodox Cathedral in – of zoals het in het Albanees klinkt: Katedralja Ortodokse "Ringjallja e Krishtit". Daar brandden we een kaarsje voor vrienden en familie. Wat een serene plek.

De fresco’s in de kerk leken pas geschilderd.  Fris, helder, alsof ze net klaar waren en dus niet oud, maar toch was het geheel indrukwekkend. Helemaal toen we onder die gigantische houten kroonluchter stonden. Ja, van hout! Alsof die met engelengeduld was uitgesneden.

We dwaalden verder door de oude straten van Korçë, waar de keien onder onze voeten vol fossielen zaten. Mijn vriendin Sandra zou hier met gemak een dag lang op een vierkante meter op de grond kunnen liggen, zo gefascineerd is zij door alles wat miljoenen jaren geleden leefde. Overal waar we keken: fossielen. We raakten er zelfs even letterlijk en figuurlijk het spoor door bijster.

Maar gelukkig wees het spoor van varens ons uiteindelijk de weg naar een verborgen parel: het National Museum of Medieval Art – oftewel het Muzeu Kombëtar i Artit Mesjetar.

Dit museum, opgericht in 1980, herbergt een van de rijkste verzamelingen middeleeuwse kunst in Albanië. Denk aan iconen, fresco’s, beeldhouwwerken, textiel, houtsnijwerk en metalen voorwerpen – in totaal zo’n 8000 objecten. De eerste ruimte waar je binnenkomt is meteen een hoogtepunt: de Gouden Zaal. Niet alleen vanwege het bladgoud op veel iconen, maar ook door de theatrale opzet die bijna als een moderne kunstinstallatie aanvoelt.

Hier bewonderden we kunstwerken van grootheden als Onufri, Kostandin Shpataraku, Konstandin de Monnik, de gebroeders Zografi en de gebroeders Çetiri. Iconen, baldakijnen, rijk versierde deuren, kruisen, sculpturen van Christus, Maria en heiligen... Alles stond opgesteld in overzichtelijke rijen. En ja het was echt indrukwekkend.

Wat ons opviel: alles stond gewoon vrij in de ruimte. Geen plexiglas, geen lintjes of hekken. Je kon de kunst gewoon aanraken. Maar helaas bleek dat sommige bezoekers dat ook écht gedaan hadden: op een aantal iconen was het bladgoud deels weg gekrabd.

We liepen er uiteindelijk twee uur rond, luisterend naar de audioguide, en genoten van de koele airco en de overweldigende sfeer. De iconen leken je bijna persoonlijk aan te staren alsof ze je wilden dwingen om beter te kijken. Elke verdieping had zijn eigen kleur, stijl en verhaal.

Dit museum is zonder twijfel een must-see. Niet alleen vanwege de kunst, maar ook omdat het je terugbrengt naar de kern van het bestaan. De stilte, de symboliek en de schoonheid zorgen voor een bijna spirituele ervaring. Neem dus vooral je tijd hier mocht je ooit ook een reis door Albanië gaan maken. 

Na Korçë gingen we weer op pad, op weg naar een waar natuurwonder: het oudste en diepste meer van Europa. Het indrukwekkende Ohridmeer, dat zich uitstrekt over maar liefst 358 km², ligt op de grens van Noord-Macedonië en Albanië. En hou je vast: met een maximale diepte van 288 meter én een leeftijd van 3 tot 5 miljoen jaar is dit écht een van de oudste meren ter wereld.

Je vraagt je haast af: wat leeft daar, diep beneden in dat donkere water? Ad heeft weliswaar een 2-sters duikbrevet, maar de bodem raken? Geen denken aan. Dus besloten we het samen te doen, snorkelend, gewapend met onze maskers en ja, gelukkig met glazen op sterkte, zodat we ook écht iets konden zien.

Na aankomst bij Hotel Victoria in Pogradec,  direct aan het meer gelegen hield niets ons meer tegen. We sprongen linea recta het warme, heldere water in. Het zicht onder water was magisch, ondanks de wirwar van planten die de bodem bedekten. En toen… ineens zwom er een schildpad voorbij! Kalm, alsof hij ons begroette in zijn eeuwenoude koninkrijk. We zwommen met hem mee, terwijl scholen vissen sierlijk om ons heen bewogen. Het voelde haast alsof we onderdeel werden met deze verborgen onderwaterwereld. Want zonder duikbril en snorkelen, zag je hiervan boven water helemaal niets!

Totdat… iets ons liet schrikken.

Vanuit de planten gleed een slangvormige schaduw op ons af. Twee ogen, een platte kop, en toen – BAM – een snelle beweging recht op ons af! Mijn hart sloeg over. Een waterslang die ons duidelijk wilde laten weten: dit is mijn territorium! 

Ad zag het ook, en ondanks zijn stoere duikervaring ging hij ook hard ervandoor. Later moest hij hard lachen toen hij mijn paniekreactie op de onderwaterfilm van de GoPro terugzag. Vooral toen ik gillend boven water opdook – ja, mét geluid.  Even dacht ik: Is dit het legendarische Monster van Loch Ness verstopt in het Albanese bergmeer?

’s Avonds konden we vanaf het balkon en vanuit het hemelbed genieten van de maan boven het water. En in de ochtend de zonsopgang. De rust was overweldigend – geen muziek, geen verkeer, enkel het kabbelende water en vogels en niet te vergeten vele brulkikkers.  Het eten in het hotel was om van te smullen, de sfeer sereen, en de adrenaline van het snorkelen zat nog in ons lijf. Slapen? Nauwelijks nodig, dus ik had  tijd genoeg om weer blogs te schrijven. 

Toch besloten we na één nacht en twee dagen hier te hebben gezwommen, dit verborgen paradijsje achter ons te laten. De hoofdstad Tirana wachtte op ons, waar we de komende drie dagen in een gezellig appartement midden in het centrum zouden verblijven. 

Maar eerlijk is eerlijk: Ohrid daar hadden we best nog wat langer willen blijven. Naast alle wezens in het water komen hier ook vele landslangen en zelfs de dodelijke zandadder voor. En hoe leuk was het geweest als we hadden moeten stoppen bij het verkeersbord waarop werd gewaarschuwd voor overstekende beren!  Misschien de volgende keer dan deze op de film proberen vastgeleggen mochten we ooit naar Albanië terug keren.

De fossielen onder onze voeten, het gefluister van de wind tussen het riet, de waterslang dat net verdween in de schaduw van de rotsen,  en de vele wezens op de bodem alles vertelt een verhaal dat ouder is dan wij kunnen bevatten. Maar de weg roept. Op naar nieuwe avonturen, waar natuur en geschiedenis elkaar weer in een ander jasje tonen.

Op naar hoofdstad Tirana onze laatste stop hier in Albanië!